Thursday, January 18, 2018
SSI Canada is a tax exempt.
Canadaian registered charity.
Home Gurbani ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼

ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼

ਅੱਖਰ ਬ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 01

ਬਿਚਰੁ / ਬਿਚਰਿ ਬਿਚਰੁ ਲਫ਼ਜ਼ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਬਿਚਰੁ ਸੰਸਾਰ ਪੂਰਨ ਸਭਿ ਕਾਮ  (ਗਉੜੀ ਮ:5 196) ਬਿਚਰੁ = {ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ} ਫਿਰ-ਤੁਰ। ਉਚਾਰਣ = ਬਿਚਰ । ਬਿਚਰਿ ਲਫ਼ਜ਼ ਭੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ...

ਅੱਖਰ ਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 02

ਤਿਲ / ਤਿਲੁ  ਸਮੱਗਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਲਫਜ਼ ' ਤਿਲ ' 12ਵਾਰ ਅਤੇ ' ਤਿਲੁ ' 85 ਵਾਰ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ ਲਫਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਕ...

ਅੱਖਰ ਖ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਖਲਾ ਖਲਾ =  {ਬਹੁਵਚਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ} ਦੁਸ਼ਟ । ਉਚਾਰਣ = ਖਲਾ । ਜੋਰਾ ਦਾ ਆਖਿਆ ਪੁਰਖ ਕਮਾਵਦੇ ਸੇ ਅਪਵਿਤ ਅਮੇਧ ਖਲਾ ॥ ( ਪੰਨਾ 304 ) ਖਲਾ =...

ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ

ਅਰੰਭ ਕਾਲ ਵਿਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਬੜੇ ਸੂਝਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਲਿਖਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੇਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਆਦਿ ਦਾ...

ਅੱਖਰ ਧ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਧਰ / ਧਰੁ / ਧਰਿ ਧਰ = {ਇਸਤਰੀਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਟੇਕ । ਮੈ ਧਰ ਤੇਰੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੇਰੈ ਤਾਣਿ ਰਹਾਉ॥ ( ਪੰਨਾ 46 ) ਧਰ = {ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਧਰਤੀ...

ਅੱਖਰ ਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 03

ਤੈ / ਤੈਂ ਸਮੱਗਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਲਫਜ਼ ' ਤੈ ' ੧੫੬ ਵਾਰ ਅਤੇ ' ਤੈਂ ' ੯ ਵਾਰ ਅੰਕਿਤ ਹੈ। ਬਹੁਤਾਤ ਸੱਜਣ ਉਕਤ ਲਫਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੱਧ ਉਚਾਰਣ ਪ੍ਰਤੀ...

ਅੱਖਰ ਅ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੨

ਅਸੀ / ਅਸਾ  ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ' ਅਸੀ ' ਲਫਜ਼ ਦੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਲਫਜ਼ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਇਲਾਕਾਈ ਬੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ...

ਅੱਖਰ ਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੨

ਪਗ / ਪਗੁ / ਪਗਿ  ਪਗ = {ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਪਗੜੀ। ਉਚਾਰਣ : ਪੱਗ । ਫਰੀਦਾ ਮੈ ਭੋਲਾਵਾ ਪਗ ਦਾ ਮਤੁ ਮੈਲੀ ਹੋਇ ਜਾਇ ॥ ( ਪੰਨਾ 1379 ) ਪਗ...

ਅੱਖਰ ਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 02

ਜਿਨਿ / ਜ਼ਿਨਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਣ, ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੂਲਿਕ, ਤੱਤਸਮ, ਤਦੱਭਵ, ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ...

ਅੱਖਰ ਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਪਦਮੁ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਨਾਤਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਹਨ ਪਰ ਅਰਥ ਨਿਵੇਕਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲਫਜ਼ ' ਪਦਮੁ ' ਹੈ।...

Latest article

ਸਿੱਖੋ! ਦੋਗ਼ਲੇ ਨਾ ਬਣੋ

ਸਮਝਦਾਰ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ| ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਪੰਨਾ-683 ਤੇ ਦੋਗ਼ਲਾ ਦੇ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ:...

ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਦੀਅਾਂ ਬਚਿੱਤਰ ਬਾਤਾਂ

ਜਾਪੁ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ 240 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਢੂਈ ਕਿਵੇਂ ਕੁੱਟੀ ਜਾਵੇ? ਨਾ ਸੂਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ...

ਮਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ...