Thursday, January 18, 2018
SSI Canada is a tax exempt.
Canadaian registered charity.

ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼

ਅੱਖਰ ਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 01

ਜਾਰ / ਜਾਰਿ ਚੋਰ ਜਾਰ ਜੂਆਰ ਪੀੜੇ ਘਾਣੀਐ ॥ ( ਪੰਨਾ 1288 ) ਜਾਰ = {ਬਹੁਵਚਨ ਨਾਂਵ} ਮੰਦ-ਕਰਮੀ। ਮੋ ਕਉ ਘਾਲਿ ਜਾਰਿ ਭਾਵੈ ਮਾਰਿ ਡਾਰਿ ॥ ( ਪੰਨਾ 1194...

ਅੱਖਰ ਅ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਅਪਤ / ਅਪਤਿ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹ ਅਪਤੁ ਪੰਚ ਦੂਤ ਬਿਖੰਡਿਓ ॥ ( ਪੰਨਾ 1396 ) ਅਪਤੁ = ਆਪਾ ਭਾਵ  {ਭਾਵ ਵਾਚਕ ਨਾਂਵ}  ਪਤਿ ਅਪਤਿ ਤਾ ਕੀ ਨਹੀ ਲਾਜ ॥ ( ਪੰਨਾ 324 ) ਅਪਤਿ...

ਅੱਖਰ ਬ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 01

ਬਿਚਰੁ / ਬਿਚਰਿ ਬਿਚਰੁ ਲਫ਼ਜ਼ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਬਿਚਰੁ ਸੰਸਾਰ ਪੂਰਨ ਸਭਿ ਕਾਮ  (ਗਉੜੀ ਮ:5 196) ਬਿਚਰੁ = {ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ} ਫਿਰ-ਤੁਰ। ਉਚਾਰਣ = ਬਿਚਰ । ਬਿਚਰਿ ਲਫ਼ਜ਼ ਭੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ...

ਅੱਖਰ ਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 03

ਤੈ / ਤੈਂ ਸਮੱਗਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਲਫਜ਼ ' ਤੈ ' ੧੫੬ ਵਾਰ ਅਤੇ ' ਤੈਂ ' ੯ ਵਾਰ ਅੰਕਿਤ ਹੈ। ਬਹੁਤਾਤ ਸੱਜਣ ਉਕਤ ਲਫਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੱਧ ਉਚਾਰਣ ਪ੍ਰਤੀ...

ਅੱਖਰ ਦ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਦੂਲਹ / ਦੂਲਹੁ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ‘ ਦੂਲਹ ’ ਲਫ਼ਜ਼ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲਫਜ਼ ਪੁਲਿੰਗ ਇਕਵਚਨ ਨਾਂਵ ਹੈ।...

ਅੱਖਰ ਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਪਦਮੁ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਨਾਤਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਹਨ ਪਰ ਅਰਥ ਨਿਵੇਕਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲਫਜ਼ ' ਪਦਮੁ ' ਹੈ।...

ਅੱਖਰ ਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਸਾਸ / ਸਾਸੁ  / ਸਾਸਿ ਸਾਸ ਬਿਨਾ ਜਿਉ ਦੇਹੁਰੀ ਕਤ ਸੋਭਾ ਪਾਵੈ ॥ ( ਪੰਨਾ 1122 ) ਸਾਸ = ਸੁਆਸ {ਪੁਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਸਾਸੁ ਕੀ ਦੁਖੀ ਸਸੁਰ ਕੀ ਪਿਆਰੀ ਜੇਠ ਕੇ ਨਾਮਿ...

ਅੱਖਰ ਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ 02

ਜਿਨਿ / ਜ਼ਿਨਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਣ, ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੂਲਿਕ, ਤੱਤਸਮ, ਤਦੱਭਵ, ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ...

ਅੱਖਰ ਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੨

ਨਾਵਾਂ ਕਿ ਨੌਵਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿਤੱਰ ਬਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਮਹਲਾ ੯ ' ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਕੁੱਝ ਸੱਜਣ ਨੋਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਨਾਵਾਂ...

ਅੱਖਰ ਧ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੀਚਾਰ – ਭਾਗ ੦੧

ਧਰ / ਧਰੁ / ਧਰਿ ਧਰ = {ਇਸਤਰੀਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਟੇਕ । ਮੈ ਧਰ ਤੇਰੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੇਰੈ ਤਾਣਿ ਰਹਾਉ॥ ( ਪੰਨਾ 46 ) ਧਰ = {ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਨਾਂਵ} ਧਰਤੀ...

Latest article

ਸਿੱਖੋ! ਦੋਗ਼ਲੇ ਨਾ ਬਣੋ

ਸਮਝਦਾਰ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ| ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਪੰਨਾ-683 ਤੇ ਦੋਗ਼ਲਾ ਦੇ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ:...

ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਦੀਅਾਂ ਬਚਿੱਤਰ ਬਾਤਾਂ

ਜਾਪੁ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ 240 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਢੂਈ ਕਿਵੇਂ ਕੁੱਟੀ ਜਾਵੇ? ਨਾ ਸੂਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ...

ਮਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ...